ENERGETYKA, RYNEK ENERGII - CIRE.pl - energetyka zaczyna dzień od CIRESłownik pojęć
Właścicielem portalu jest ARE S.A.
ARE S.A.

SZUKAJ:



PANEL LOGOWANIA

X
Portal CIRE.PL wykorzystuje mechanizm plików cookies. Jeśli nie chcesz, aby nasz serwer zapisywał na Twoim urządzeniu pliki cookies, zablokuj ich stosowanie w swojej przeglądarce. Szczegóły.


POJĘCIA POLSKIE
# A Ą B C Ć D E Ę F G H I J K L Ł M N Ń O Ó P Q R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
TPA
TPA (Third Part Access) jest koncepcją, której historia sięga lat siedemdziesiątych, i która została sformułowana z myślą o potrzebie wdrożenia konkurencji do takich sieciowych sektorów infrastrukturalnych jak kolej i komunikacja. Wykorzystanie koncepcji w elektroenergetyce wydawało się szczególnie trudne ze względu na stopień skomplikowania procesu technologicznego (jego dynamikę, złożoność sterowania hierarchicznego, moce źródeł niewspółmierne do mocy odbiorców itp.). Okazało się jednak, że również w elektroenergetyce jest możliwe zastosowanie TPA. Oczywiście, zasada ta w poszczególnych wdrożeniach znacznie się różni, szczególnie dlatego, że po wdrożeniu TPA opłata przesyłowa staje się, w mniejszym lub większym stopniu, narzędziem przenoszenia różnorodnych rodzajów kosztów, których na otwartym rynku nie da się pokryć. Za najbardziej modelowe wdrożenie można przyjąć rozwiązanie według ustawy Energy Act uchwalonej przez Kongres USA w 1992 roku. Zgodnie z właściwością Kongresu zasada TPA zapisana w ustawie Energy Act odnosi się tylko do sieci przesyłowej. W rezultacie ustawa stała się podstawą rozwoju konkurencji na rynku hurtowym energii elektrycznej w USA, z udziałem utilities, wytwórców (nie posiadających kontraktów długoterminowych), a także nowych podmiotów - przedsiębiorstw obrotu energią elektryczną. Oczywiście, zastosowanie TPA do sieci przesyłowej w USA nie pociągnęło za sobą zwiększenia opłat za usługi przesyłowe tymi sieciami o dodatkowy składnik w postaci stranded costs3), bo w szczególności nie łączyło się z otwarciem rynku energii elektrycznej dla odbiorców. Dwoma reprezentatywnymi, chociaż różniącymi się przypadkami zastosowania zasady TPA do sieci rozdzielczych są Wielka Brytania i Kalifornia. Różnica między tymi przypadkami wynika stąd, że w Wielkiej Brytanii otwarcie rynku energii elektrycznej dla odbiorców połączone było z prywatyzacją. W Kalifornii otwarcie następowało w warunkach istniejącej już prywatnej własności w elektroenergetyce. Zgodnie ze strategią rządu wycena prywatyzowanych przedsiębiorstw elektroenergetycznych w Wielkiej Brytanii została przeprowadzona przy założeniu, że będą one działały na otwartym rynku. Dzięki temu stranded costs nie pojawiły się przy otwieraniu rynku w postaci odrębnego problemu. (Inną natomiast sprawą było ustanowienie specjalnego podatku na energię elektryczną, przeznaczonego na okresowe wspomaganie na konkurencyjnym rynku przedsiębiorstwa wytwórczego Nuclear Electric, które na początkowym etapie reformy zostało wyłączone z prywatyzacji). W Kalifornii problem pokrycia stranded costs i ich włączenia do opłaty przesyłowej przy otwieraniu w końcu lat dziewięćdziesiątych rynku energii elektrycznej dla odbiorców urósł natomiast do pierwszoplanowej rangi. (źródło: z art. Prof. J. Popczyka, CO DALEJ Z ELEKTROENERGETYKĄ ?)

ŹRÓDŁA

Przy tworzeniu słownika korzystaliśmy z:

  • Słowniczka rynku energii elektrycznej, którego współtwórcą był Pan: Jan Buczkowski - Prezes Giełdy Energii SA
  • Słownika regulacji i regulatora (www.ure.gov.pl)
  • Słownika energetycznego na stronie ZE Gorzów S.A.



cire
©2002-2017
Agencja Rynku Energii S.A.
mobilne cire
IT BCE