ENERGETYKA, RYNEK ENERGII - CIRE.pl - energetyka zaczyna dzień od CIRESłownik pojęć
Właścicielem portalu jest ARE S.A.
ARE S.A.

SZUKAJ:



PANEL LOGOWANIA

X
Portal CIRE.PL wykorzystuje mechanizm plików cookies. Jeśli nie chcesz, aby nasz serwer zapisywał na Twoim urządzeniu pliki cookies, zablokuj ich stosowanie w swojej przeglądarce. Szczegóły.


POJĘCIA POLSKIE
# A Ą B C Ć D E Ę F G H I J K L Ł M N Ń O Ó P Q R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
Koszty osierocone (stranded costs)
koszty inwestycji i zobowiązań poniesione wyłącznie w przeszłości (koszty historyczne), które nie zostały jeszcze odzyskane przez inwestorów ze sprzedaży energii elektrycznej i innych usług i nie będą możliwe do odzyskania na rynku konkurencyjnym. Graniczną datą ich poniesienia jest z reguły data wprowadzenia czy też uwolnienia rynku energii. Prawidłowe oszacowanie kosztów osieroconych przed datą uwolnienia rynku jest niezwykle trudne ze względu na konieczność wykonania prognozy cen energii na konkurencyjnym rynku w okresie spłaty zaciągniętych zobowiązań inwestycyjnych danego przedsiębiorstwa. Koszty osierocone mogą być wyliczane jako różnica pomiędzy wartością księgową majątku trwałego przedsiębiorstwa wytwórczego a jego wartością rynkową z uwzględnieniem wolumenu sprzedaży, cen paliw, rynkowych cen energii w okresie działalności. Dla prawidłowego określenia końcowej wartości kosztów osieroconych należy dokonywać okresowych przeszacowań pierwotnie wyznaczonych kosztów, tak by ich wielkość korespondowała z rozwojem rynku i poziomem cen energii elektrycznej. Przyjęta wielkość kosztów osieroconych uznanych przez regulatora do zwrotu przedsiębiorstwu wpływa na wysokość opłat kompensacyjnych zabezpieczających przychody przedsiębiorstwa dostosowującego się do warunków rynkowych. Do kategorii kosztów osieroconych zaliczyć można koszty związane z: - przeinwestowanymi aktywami przedsiębiorstw wytwórczych (elektrowni i elektrociepłowni), które nie zostały jeszcze spłacone ze środków pochodzących ze sprzedaży energii i których koszt produkcji przekracza cenę rynkową, - zobowiązaniami z tytułu kontraktów na dostawę mocy i energii zawartych po cenach, które były za wysokie na dzień podpisania kontraktu i które dzisiaj kształtują się znacznie powyżej ceny rynkowej energii elektrycznej, - z tzw. regulatory assets - wydatkami nakazanymi lub zaaprobowanymi przez regulatorów do odzyskania w długich okresach (do 30 lat), by zapobiec lub zredukować krótkoterminowe wzrosty stawek dla odbiorców, - wydatkami na realizację programów oszczędności energii, pomocy dla osób o niskich dochodach, renty i emerytury pracownicze (koszty polityki społecznej), - zobowiązaniami zakupu energii elektrycznej od elektrociepłowni pracujących w skojarzeniu i elektrowni wykorzystujących źródła odnawialne, - z inwestycjami wymuszonymi przez regulatora a pozostającymi poza obszarem działalności podstawowej przedsiębiorstwa, - zobowiązaniami dotyczącymi przyszłych kosztów, dla których nie zgromadzono środków (np. koszty demontażu i likwidacji elektrowni jądrowych i składowisk odpadów radioaktywnych). Istnieją dwa zasadnicze powody, dla których zaleca się odzyskiwanie kosztów osieroconych - prywatnym inwestorom koszty osierocone powinny być zwrócone, ponieważ mogą utracić zaufanie do rynku, natomiast w przypadku przedsiębiorstw państwowych nieodzyskanie tych kosztów zwiększyłoby deficyt budżetu państwa. Aby koszty osierocone mogły być zwrócone przedsiębiorstwu, muszą być uznane przez regulatora za uprawnione, rozważnie poniesione i weryfikowalne. Mechanizmy odzyskiwania kosztów osieroconych powinny uwzględniać generalną zasadę równoważenia interesów odbiorców i przedsiębiorstw. Podstawowym źródłem rekompensaty kosztów jest opłata pokrywana przez odbiorców, której nie można uniknąć, ponieważ jest umieszczana na rachunku odbiorcy. Inny mechanizm finansowania zwrotu kosztów wykorzystuje koncepcję sekurytyzacji - koncepcję emisji papierów wartościowych, opartych na kosztach osieroconych przedsiębiorstw użyteczności publicznej (określona grupa aktywów o podobnej charakterystyce wyłączana jest z ogólnej puli aktywów firmy i staje się zabezpieczeniem emisji papierów wartościowych, zazwyczaj obligacji). Często stosowanym rozwiązaniem jest również sprzedaż aktywów przedsiębiorstw na rynku (np. prywatyzacja przedsiębiorstw wytwórczych) lub przyspieszone umorzenie majątku.

ŹRÓDŁA

Przy tworzeniu słownika korzystaliśmy z:

  • Słowniczka rynku energii elektrycznej, którego współtwórcą był Pan: Jan Buczkowski - Prezes Giełdy Energii SA
  • Słownika regulacji i regulatora (www.ure.gov.pl)
  • Słownika energetycznego na stronie ZE Gorzów S.A.



cire
©2002-2017
Agencja Rynku Energii S.A.
mobilne cire
IT BCE