ENERGETYKA, RYNEK ENERGII - CIRE.pl - energetyka zaczyna dzień od CIRESłownik pojęć
Właścicielem portalu jest ARE S.A.
ARE S.A.

SZUKAJ:



PANEL LOGOWANIA

X
Portal CIRE.PL wykorzystuje mechanizm plików cookies. Jeśli nie chcesz, aby nasz serwer zapisywał na Twoim urządzeniu pliki cookies, zablokuj ich stosowanie w swojej przeglądarce. Szczegóły.


POJĘCIA POLSKIE
# A Ą B C Ć D E Ę F G H I J K L Ł M N Ń O Ó P Q R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
Metoda pułapu cenowego
Metoda pułapu cenowego - Jest ona obecnie coraz szerzej stosowana do regulacji cen w sieciowych sektorach infrastrukturalnych, ponieważ stwarza szansę usunięcia słabości metody regulacji stopy zwrotu. Metoda pułapu cenowego odchodzi bowiem od zasady trwałego powiązania cen regulowanych z kosztami i zyskami przedsiębiorstwa regulowanego. W najprostszym wariancie metoda ta uzależnia, w tzw. okresie regulacji zawierającym się zwykle w przedziale od 3 do 6 lat, dopuszczalny poziom cen w poszczególnych przedsiębiorstwach regulowanych od stopy inflacji skorygowanej o tzw. parametr X zwany parametrem efektywności. Powszechnie metoda ta określana jest jako RPI -X, gdzie RPI jest angielskim skrótem wyrażającym wskaźnik inflacji. Metoda ta wymaga od regulatora następujących działań. Po pierwsze, określenie pułapu cenowego dla pierwszego roku. Po drugie, określenie wartości parametru X, który wraz ze stopa inflacji determinować będzie w następnych latach wysokość pułapu cenowego. Obowiązuje tu zasada, iż w kolejnych latach okresu regulacji wysokość pułapu cenowego dla poszczególnych przedsiębiorstw wynika z następującej formuły: Pt = Pt-1 x [1 + (RPIt-1 - X) / 100] gdzie Pt-1 oznacza wysokość pułapu cenowego obowiązującego w roku ubiegłym a RPIt-1 to stopa inflacji z roku ubiegłego. Po trzecie, określenie długości okresu regulacji tj. okresu w którym pułap cenowy dla poszczególnych przedsiębiorstw będzie wyznaczony niejako automatycznie według ww. formuły. W tym okresie zadanie regulatora ograniczy się do kontrolowania czy przedsiębiorstwa nie przekraczają tego pułapu, co oznacza istotne zmniejszenie, w stosunku do metody tradycyjnej, zakresu i kosztów regulacji. W miejsce corocznych pracochłonnych procedur zatwierdzania taryf w oparciu o szczegółową analizę ekonomiki poszczególnych przedsiębiorstw, metoda ta wymaga przeprowadzenia kompleksowej analizy przedsiębiorstw regulowanych pod koniec każdego okresu regulacji po to aby ustalić nowe parametry formuły regulacyjnej tzn. wysokość pułapu cenowego dla pierwszego roku oraz wartości parametru X. Parametr X wyraża obligatoryjny (narzucony przez regulatora) stopień poprawy efektywności działania wynikający z dokonanego przez regulatora szacunku istniejących w przedsiębiorstwie rezerw w zakresie obniżania kosztów i tym samym określa stopień partycypowania odbiorców w skutkach wzrostu efektywności przedsiębiorstw regulowanych osiąganych w okresie regulacji. Ustalając wartość tego parametru regulator winien również brać pod uwagę zakres koniecznych nakładów inwestycyjnych. Trzeba bowiem pamiętać, iż formuła zapewnić ma przedsiębiorstwom niezbędny przychód dla pokrycia wszystkich uzasadnionych kosztów. Przy dużych potrzebach inwestycyjnych lub konieczności stopniowego doprowadzania cen do poziomu ekonomicznego (gdy ustalony dla pierwszego roku danego okresu regulacji pułap cenowy nie pokrywa pełnych, uzasadnionych kosztów prowadzenia przez przedsiębiorstwo działalności podlegającej regulacji) możliwe i stosowane w praktyce jest przyjmowanie zerowej czy nawet ujemnej wartości parametru X. W tym drugim przypadku oznacza to, iż dopuszczalne formułą ceny mogą rosnąć szybciej niż inflacja. Zwykle formuła pułapu cenowego jest znacznie bardziej skomplikowana. Może ona zawierać rozwiązania: - umożliwiające przenoszenie niektórych kosztów, które nie zależą od przedsiębiorstwa (np. koszty paliwa, koszty zakupu energii elektrycznej na rynku konkurencyjnym, koszty zakupu usług przesyłowych, które podlegają regulacji); - generujące bodźce do obniżki strat sieciowych; - dopuszczające do korekty pułapu z tytułu nieprzewidzianych okoliczności. Motywacyjna sita tej formuły wynika stąd, iż w okresie jej obowiązywania umożliwia przedsiębiorstwom regulowanym przejmowanie pełnych korzyści wynikających z dodatkowej (większej niż to zakłada parametr X) obniżki kosztów. W przeciwieństwie bowiem do metody tradycyjnej nie wiąże ona, w okresie regulacji, dynamiki cen z dynamiką rzeczywistych kosztów i zysków. Skuteczność działania tej metody pułapu cenowego zależy jednak od tego, czy regulator jest w stanie ustalić dostatecznie wymagającą ale i realistyczną, jeśli chodzi o przymus efektywnościowy formułę pułapu oraz powstrzymać się od zmiany konstrukcji i wartości parametrów w okresie obowiązywania formuły. Doświadczenia brytyjskie (obejmujące okres od początku lat 80) pokazują, iż spełnienie tych warunków nie jest rzeczą prostą i pomimo tego, iż metoda ta doprowadziła do powstania silnych bodźców do obniżki kosztów, spotkała się z krytyką, zwłaszcza ze strony odbiorców. Krytyka ta wynikała stąd, iż pierwsze formuły regulacyjne nie byty zbyt wymagające (w sektorze energetycznym dopuszczały wzrost cen szybszy od inflacji), co po części wynikało z braku wiedzy na temat możliwej do uzyskania skali poprawy efektywności w przedsiębiorstwach regulowanych. Doprowadziło to do gwałtownego wzrostu zyskowności regulowanych przedsiębiorstw energetycznych i w związku z tym pojawienia się silnego społecznego nacisku na regulatora, aby jeszcze w okresie regulacji dokonać modyfikacji formuły regulacyjnej. Poddanie się tej presji oznacza pozbawienie metody pułapu cenowego zdolności do generowania w przedsiębiorstwach regulowanych zachowań proefektywnościowych.

ŹRÓDŁA

Przy tworzeniu słownika korzystaliśmy z:

  • Słowniczka rynku energii elektrycznej, którego współtwórcą był Pan: Jan Buczkowski - Prezes Giełdy Energii SA
  • Słownika regulacji i regulatora (www.ure.gov.pl)
  • Słownika energetycznego na stronie ZE Gorzów S.A.



cire
©2002-2017
Agencja Rynku Energii S.A.
mobilne cire
IT BCE